Dukkhā jāti punappunaṃ
Thông BáoBài Giảng Suy NgẫmKalama
Kinh TạngYoutube Hỏi & ĐápSách

English

Tiết Độ Ăn Uống | | Xe và Phụ Tùng Xe


Dukkhā jāti punappunaṃ

Sau cuộc đọ sức với Ma Vương, Bồ Tát đã suốt đêm thức trắng để lần lượt nhìn ngắm vạn pháp. Ðầu hôm, bằng khả năng trí tuệ thiền định của mình, Ngài đã nhìn thấy dòng sinh tử vô thủy, vô chung của tất cả chúng sanh qua vô số hóa thân để từ đó Ngài thấu đáo tinh tường được quy luật vô thường của vạn hữu: Mọi thứ luôn có mặt rồi biến mất như những bọt nước phù du trên một dòng luân lưu bất tận. Giữa khuya, cũng với trình độ trí tuệ của mình, Bồ Tát cảm nghiệm được quy luật nghiệp lý vốn có sức mạnh quyết định mọi tình trạng sinh hóa, tồn tại của tất cả chúng sanh và Ngài đã có được khả năng đại bi của một Ðức Phật khi thấy rằng muôn loài luôn bị cuốn hút vào màn lưới nghiệp lý đó từ sự tác động của vô minh. Thế rồi vào lúc cuối đêm, Bồ Tát đã tự thể nghiệm nguyên lý Tứ Diệu Ðế mà nội dung là con đường dẫn tới khổ đau cùng đạo lộ giải thoát, hai tác động đưa đến hai phản ứng khác nhau.

Bồ Tát đã trở thành một Ðức Phật ngay khi sao mai vẫn chưa lặn tắt trên bầu trời sương giá và tương truyền rằng trong chính giây phút đó, Ngài đã tự nói lên nỗi xúc cảm tuyệt vời của mình qua những dòng hứng ngữ lạ lùng mà cùng vô cùng sâu sắc:

Anekajāti saṃsāraṃ
Sandhāvissaṃ anibbisaṃ
Gahakārakaṃ gavesanto
Dukkhā jāti punappunaṃ
Gahakāraka! Diṭṭho’ si
Puna gehaṃ na kāhasi
Sabbā te phāsukā bhaggā
Gahakūṭaṃ visaṅkhitaṃ
Visaṅkhāra gataṃ cittaṃ
Taṇhānaṃ khayam ajjhagā.

Trải từ vô thủy tử sanh
Vô minh mất dấu tác nhân luân hồi
Ðêm nay tương ngộ nhau rồi
Ngôi nhà hiện hữu giờ thôi hoang tàn!
Vẫy chào người thợ ái tham
Cột kèo nát cả, còn làm được chi
Bến đời từ biệt ra đi
Ái tham gửi lại, ta về vô sanh!

(Toại Khanh phỏng dịch và thi hóa)

Nội dung đại lược của những dòng thi kệ trên đây là với Phật trí của mình, Ðức Thế Tôn nhìn thấy tất cả những biến tướng tử sanh của dòng luân hồi là cả một khổ lụy. Phút giây giác ngộ của Ngài chính là một cuộc khám phá ra tác nhân của tất cả đau khổ. Ngài dùng hình ảnh ngôi nhà để ẩn dụ cho tất cả mọi hiện hữu của chúng sinh, mà vật liệu xây dựng nên ngôi nhà đó chính là các phiền não song hành với tham ái. Ðức Phật, thông qua những dòng kệ ngẫu hứng đó, đã có ngụ ý xác định cứu cánh Níp Bàn mà mình đã đáo đạt.

Phương tiện cho hành trình giác ngộ đó của Ðức Phật chính là Bát Thánh Ðạo, một cỗ xe tuyệt vời đã đưa Ngài đến một đất trời mà mình vẫn mong muốn. Những dòng thơ ngẫu hứng trên đây chỉ mang ý nghĩa một bài hát nói lên niềm vui toại nguyện của người lữ khách sau một chuyến đi dài đầy gian khổ.

Trích Thiền học Nam Truyền
Chương 7 Một bài học qua cuộc đời Ðức Phật
"Seeking the Heart of Wisdom - The Path of Insight Meditation"
by Joseph Goldstein and Jack Kornfield (1987)
Giác Nguyên dịch Việt

Tiết Độ Ăn Uống | | Xe và Phụ Tùng Xe

English

© www.toaikhanh.com