|
sách || bài giảng || suy gẫm || thơ văn giaolykalama.com || kalama.center || giacnguyen.com | ||||
| | ||||
|
| |||
|
Ảnh Hưởng Đức Phật cực kỳ chính xác khi Ngài dạy rằng một người cầu đại giải thoát có 4 nhu cầu vật chất thôi: Ăn, mặc, ở và trị bệnh. - Ăn: có nghĩa là không ăn là mình chết, cái đó ai cũng hiểu rồi. Ăn với uống gom chung, nhưng ở đây mình chỉ kể ăn thôi. - Mặc: làm sao mà có chuyện không mặc. Cho nên bắt buộc phải mặc. Có cái gì khoác bên ngoài. - Ở: con chim, con chuột còn có hang, có tổ thì mình con người làm gì mà mình không có. - Thuốc men: mang thân người là phải có bệnh tật, mà bệnh tật thì phải có thuốc men. Nhưng trong Luật quy định rất rõ. Những loại thuốc dễ kiếm, rẻ tiền thì có thể giữ. Dễ kiếm mà rẻ tiền, không có giá trị vật chất thì có thể giữ cho đến lúc nào nó hết thì thôi. Nhưng những loại thuốc men mà đắt tiền, khó kiếm, có giá trị vật chất thì nó phải có cái hạn sử dụng chứ không được chất đống. Thí dụ như là yến, tổ yến, rồi sâm nhung,... mấy cái đó là không được chất một núi vì khi cất mấy cái đó trong đầu vị Tỳ kheo sẽ dễ hình thành ý niệm sở hữu tài sản. Trong Luật ghi đọc thấy khiếp lắm. Thuốc chữa bệnh mà phải chia rõ hai thứ. Một cái thứ mà dễ kiếm mà không có giá trị vật chất thì có quyền giữ dừng cho đến hết. Thí dụ như là ba cái thuốc nam mà phơi khô thì cái đó không thành vấn đề. Nhưng ba cái đắt tiền, có giá trị vật chất và khó tìm, khi giữ được thì có người sẽ giữ bằng cái lòng sở hữu, và chưa kể nếu không có Luật quy định mình sẽ kiếm về mình chất đống. Cho nên luật quy định rõ. Như vậy tôi muốn nói cái gì? Tôi nói cái này nó là Luật. Bốn cái nhu cầu: Ăn, mặc, ở và thuốc men. Đó là bốn nhu cầu của vật chất nói theo luật. Còn 4 nhu cầu đó của tinh thần thì lại khác. Ăn là gì? Sáng nay mình nói về 4 cái nhu cầu Tâm linh. Ăn là gì? Bất cứ cái gì mà mắt thấy, tai nghe, mũi ngửi, lưỡi nếm, thân xúc chạm, ý tư duy, suy nghĩ thì 6 trần được gọi chung là thực phẩm. Quý vị có nghe cái này chưa? Quý vị có đồng ý với tôi những gì mà mắt thấy, tai nghe có ảnh hưởng đến tâm tình, cảm xúc và đời sống của mình, có không? Người gật đầu có hơi ít. Những gì mình thấy, mình nghe, mình ngửi mỗi ngày nó có ảnh hưởng đến tâm tình của mình không? Cái đó gọi là thực phẩm của đời sống mà mình đâu có ngờ. Mình không có biết đạo, mình chỉ nghe nói thức ăn là mình nghĩ là cái gì mà mình nhai nuốt, NO. Đức Phật nói nhai, nuốt chỉ là 1/6 của thực phẩm thôi. Nó có 6 mà mình chỉ biết có một. Mình thấy rõ ràng: Khi không học đạo, cái hiểu biết của mình rõ ràng có giới hạn rất nhiều. Khi không biết đạo, thực phẩm có 6 mà mình biết có một thôi. Mình chỉ biết cái gì bỏ vào miệng thôi, NO. Đức Phật dạy có tới 6. Những gì mà ta thấy, ta nhìn thường nó có tác động rất lớn. Nó có một vai trò, một ý nghĩa, một nhiệm vụ rất lớn, một tác động rất lớn, ảnh hưởng rất lớn lên trên tâm thức của mình. Và sẵn đây tôi cũng nói luôn, có những cái chữ mà vì mình không biết đạo nên mình coi thường. Biết đạo rồi mới thấy khiếp. Mình có nghe chữ “hình ảnh” không? "Hình" là cái mình sờ chạm được. "Ảnh" là cái bóng của hình. Cách đây hai mươi mấy năm tôi có làm bài thơ.
Nghe kỹ. Chiều đi qua bờ cỏ, ai bỏ quên chiếc giày. Mình đi ngang một bờ cỏ mình thấy ai bỏ quên đôi giày, giày nữ, nó chữ Chanel nó nằm trong đó. Nữ là nữ. Chanel là Chanel. Nhưng mà không chỉ vậy. Ở đâu ra cái nhãn Chanel, 2 chữ “C” ghép ngược là mình biết: "À. Cái này là Chanel". Và nó nhỏ nhỏ từ số 500-550 là mình quy ra là giày nữ. Kiểu dáng này gót cao là nữ. Rồi mình ngồi mình dệt cái hình người mà mang cái này là hạng khá, có goût thẩm mỹ, mà người nữ nữa, mà xấu quá chắc nó không mang cái này đâu, đứa này phải đẹp. Cho nên Chiều đi qua bờ cỏ Nó đi rồi nhưng mà mình nhìn đôi giày mình dệt nó. Cho nên, một chồng ảo ảnh về nó, cái đó là ảnh. Ảnh là cái bóng rọi ra từ cái hình. Mà cái này mới ghê. Bà con có nghe chữ “ảnh hưởng” không? Ví dụ câu nói: "Tôi không ngờ cái thằng cha đó có ảnh hưởng lên cái cộng đồng của người Mỹ, người Hoa tại Hoa Kỳ." “Ảnh hưởng” là gì? Ảnh hưởng. Toàn bộ đời sống của mình nó nằm trong chữ "ảnh hưởng". Nghe nó nhục lắm, nhục lắm. Ảnh là gì? Hồi nãy tôi mới nói, “ảnh” là cái “bóng” của hình, chứ nó không phải là hình, phải không? Thí dụ như là trong quyển “Đại Đường Tây Vực Ký" của Ngài Huyền Trang, Ngài có kể một câu chuyện rất đặc biệt. Tức là trên đường Ngài đi từ Trung Quốc về Ấn Độ, Ngài đi ngang một cái hang mà theo lời đồn là ngày xưa, trước khi Ngài đến, có một thời ở trong đó có in cái bóng của Phật. Các vị nghe cái này có vô lý không ta? Có ai nghe có lý không? Một rừng người mà không ai thấy vô lý mới hay. Tôi chịu. Nói vô lý vậy mà cả đám nó đơ cái mặt ra. Người không thấy thì làm gì có bóng? Vậy đó mà người ta đồn vì bây giờ người tu ít cho nên cái bóng của Phật lúc nhập định cái bóng nó mất, chứ cách đây không lâu cái bóng nó còn! Các vị nghĩ Ngài không có thì làm gì có bóng. Nhưng tới lúc Ngài Huyền Trang đến đó thì Ngài truy ra cái đó là một huyền thoại, huyền sử bị hiểu sai. Nghĩa là trước đây có một ông sư trẻ chuyên tâm học tập giáo lý mà không có thiền định. Vị sư phụ mới nói: "Con lên đó đi. Con lên đó ngồi thiền ít lâu chứ đừng để cái tâm con động dữ vậy." Thì ổng lên ổng ngồi. Rồi ổng xuống ổng nói tâm con vẫn động. Ông thầy nói là con lên chừng nào mà con thấy Phật thì con về con báo cho thầy biết. Thế là ổng cứ lên rồi ổng lại xuống nói con cứ lên xếp bằng là con cứ nhớ mấy bài học giáo lý không thôi. Ông thầy mới nói: "Cái đó là cái bóng của Phật thôi chứ chưa thấy được Phật." Thì từ đó mà có cái tiếng đồn đó. Nó đồn riết. Mọi người nói lên đó ngồi thiền là thấy bóng của Phật. Coi chịu nổi không? Ác là ác chỗ đó. Chút xíu mà cũng hiểu lầm. Còm cái chữ “ảnh hưởng”: “Ảnh” đó là cái bóng của hình. “Hưởng” là cái dư âm của tiếng động. Các vị có biết cái chữ “hưởng” đó không? Thí dụ cái tiếng chuông đánh cái boong, xong rồi rút cái dùi ra thì mình để ý cái lỗ tai mình nghe, oong, oong, oong…. Thì cái đó tiếng Hán gọi là "hưởng". Cho nên "ảnh hưởng" nó là đồ giả, “ảnh” đó là cái bóng của "hình", còn “hưởng” là dư âm của "tiếng động". Tại sao tôi nói đời sống của mình toàn là ảnh hưởng, các vị nghĩ kỹ coi. Nếu mà mình sống bằng Chánh niệm: Thấy chỉ là thấy, không suy diễn; Nghe chỉ là nghe, không suy diễn; thì mình biết được là gì? "Hình" và "Âm", nghe kịp không? Thấy cái "hình" và nghe cái "âm". Còn chính vì mình không có tu cho nên mình chỉ còn sống bằng cái "ảnh" và cái "hưởng" thôi. Bây giờ các vị hiểu chưa? "Hình, âm" là có thật, còn "ảnh hưởng" là không thật. Tại sao mình cưới người nào đó? Là vì mình cưới cái ảnh với cái hưởng của người đó thôi. Chứ còn cái hình và âm của người đó mình cưới không có nổi. (Nó còn tệ hơn vợ thằng Đậu tập 5 nữa. Có ai biết vợ thằng Đậu tập 5 chưa? Để lát tôi kể.) Biết nhau rõ quá lấy nhau không có nổi. Tin tôi đi. Mình lấy nhau không phải vì mình hiểu nhau mà là vì mình hiểu lầm nhau. Mình giận nhau, mình ghét nhau cũng là do mình hiểu lầm nhau. Chứ nếu mà hiểu nhau rốt ráo thì không có đứa nào để mình thương và không có đứa nào để mình ghét. Nó chỉ là một chiếc lá. Nó còn trẻ thì lá xanh, khi già thì nó hơi vàng. Rồi già nữa là lá úa, lá khô, lá héo, lá mục. Chỉ là lá thôi. Trong cái nhìn của vị A La Hán nó chỉ là chiếc lá thôi. Còn mình ngồi mình dệt: lá bàn, lá me, lá mít, lá chuối, lá ổi, lá chùm ruột, lá mận, lá khế,... tùm lum hết. Khi mình phân biệt quá nhiều là đâm ra sanh chuyện. Mình sống toàn bằng "ảnh" và "hưởng" thôi. Sáng hôm nay tôi nói cái đó, "ảnh" và "hưởng" thôi, chứ không phải “âm” và “hình”. “Âm” có nghĩa là tiếng động nguyên thủy và “hình” là cái có thật. Còn “ảnh hưởng”, “ảnh” đó là cái bóng của hình, và “hưởng” là cái vọng của âm thanh, của “âm”. Mình thương ai, mình ghét ai toàn là mình về mình dệt, mình nói bản thân người đó, quý vị có nghe kịp không? Thí dụ như mình xa xứ... Bây giờ thì hết rồi, bây giờ cộng đồng người Việt mình đông. Chứ ngày xửa, ngày xưa tôi đọc rất là nhiều bài truyện ngắn của mấy cái báo hải ngoại, báo tiếng Việt, có kể những buổi chiều ở Châu Âu, ở Mỹ. Có cái ông đó tan sở ổng về, ổng thấy trên phố có bóng dáng của một người có vẻ tất tả thì ổng nghi đó là người Việt. Ổng chạy theo: "Cô ơi cô, bác ơi, có phải người mình không?" Thấy thương lắm. Hồi đó mấy người nữ Việt Nam bên đây bát nháo, xấu tánh, xấu nết cỡ nào chỉ cần là gái Việt là nó cưới về nó thờ hết. Vì sao? vì ai cũng ám ảnh cái chữ "quê hương". Xa quê chỉ thèm một miếng nước mắm thôi, thèm một miếng ngò gai, thèm một cọng rau muống luộc, thương quê đến như vậy. Mình nhìn người đó mình thấy cả một trời quê hương trong đó. Còn bây giờ ế chỏng gọng, thương không có suễ, Tìm quê hương qua cái "ảnh" cái "hưởng" thôi. Vậy nên về khiêng cái thứ thiệt qua mà xài, mặc dù qua tới nơi nó có thể bỏ mình đó là chuyện tính sau. Trích buổi pháp thoại tại Chùa Pháp Vũ ngày 15.11.2026 Sư Giác Nguyên giảng Kalama tri ân đh Nguyễn Thị Ngọc Ánh ghi chép.
| ||||
zoom ||
tk ||
youtube ||
facebook ||
bài giảng ||
suy gẫm ||
hỏi & đáp
kalama ||
hình ảnh ||
sách ||
english